TRITURUS ALPESTRIS

Planinski mrmoljak

Klasa	Red	Familija	Rod
Amphibia	Caudata	Salamandridae	Triturus

Crvena knjiga: LC- poslednja briga
CITES:

Triturus alpestris montenegrinus = Ugrožen (EN),

Triturus alpestris piperianus= kritično ugrožen (CR)

Nalazi se u listi Uredbe o zaštiti prirodnih retkosti Republike Srbije


Naumov		Naumov- mlada jedinka

OPIS:
Dužina repa je približno jednaka dužini, ili malo manja, od dužine tela sa glavom. Koža je kod adultnih jedinki glatka dok su vodi i postaje granulozna kada su na kopnu. Leđna površina tela je mrka, siva, braona ili maslinasta, a ponekada i potpuno crna. Nejasne svetle mrlje često su prisutne na leđnoj površini formirajući karaktristične šare, a ponekada su bele fleke prisutne i na bočnim stranama. Trbušna strana je svetlo žute ili narandđaste boje. Mužjaci na kopnu imaju ostatke leđne kreste-kožnog nabora i manje izraženu kloaku od ženki. Tokom sezone parenja mužjaci imaju nisku krestu, nepodeljenu, sa svetlim i tamnim mrljama. Lateralno su raspoređene svetlo plave i bele pege ili srebrne pruge sa tamnim vrhovima.
Ženke neposeduju leđnu krestu niti bočne pruge. Plave pege na leđnoj površini mogu biti grupisane. Izražene su morfometričke razlike meću polovima(ženke su malo veće od mužjaka), dužina prednjih i zadnjih ekstremiteta približna je dužini glave.

DISTRIBUCIJA I STANIŠTE:
Prema podacima zemlje koje nastanjuje ova vrsta su: Albanija, Austraija, Belorusija, Belgija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Češka, Danska, Francuska, Nemačka, Gračka, Mađarska, Italija Luksemburg, Makedonija, Crna Gora, Holandija, Poljska, Rumunija, Slovenija, Srbija, Slovačka, Španija, Švajcaska, Ukrajina.
Vrsta naseljava srednju Evropu. Reasprostire se do Danske na severu i do Rumunije na jugoistoku, i Bugarske preko Karpata do Balkanskih planina. Areal je fragmentisan nizijama i dolinama naročito na jugu.
Veliki deo centralne Evrope je naseljen vrstom Triturus alpestris alpestris, u Crnoj Gori nastanjen je Triturus alpestris serdarus, u Grčkoj Triturus alpestris veluchiensis, u severnoj Italiji Triturus alpestris apuanus na jugu Triturus alpestris inexpectatus, u severnoj Španiji Triturus. alpestris cyreni.
Vrsta živi uglavnom u planinama sve do alpskog pojasa. Populacije naseljavaju šume ili terene koji su nekada pripadali šumi. Poslednje je naročito karakteristično za vrste koje naseljavaju manje visine. U vodi žive u jezerima, jezercima, potocima i močvarama sa bistrom mirnom vodom.

IUCN, Conservation International, and NatureServe. 2004. Global Amphibian Assessment. <www.globalamphibians.org>.

Accessed on 15 October 2006

According to: Gasc, J-P. et al. (1997)
Amphibians and reptiles in Europe.
SEH, MNHN, Paris. 493 pp.
www.gli.cas.cz/SEH/atlas/

ABUNDACIJA I PONAŠANJE:
Alpski tritoni obično nisu brojni, gustina populacija lokalno je jedna jedinaka na 0.5m2, a najčešće jedna jedinka na 20-50m2 na najpovoljnijim staništima. Na ukrajinskim Karpatima T. montandoni. je najzastupljenija u šumskim staništima na visinama od 500-900m nadmorske visine. Generalno, T. alpestris izgleda da ima užu ekološku nišu T. montandoni.
Dnevne aktivnosti su karakteristične za Tritone. Hibernacija počinje u septembru-oktobru i završava se u februaru-maju(ranije samo na jugu). Razlike u početku i trajanju aktivnog perioda zavisi od nadmorske visine i geografske širine. Na većim nadmorskim visinama aktivni period je nešto kraći. Isto važi i za reproduktivni period. Generalno, način udvaranje kod Alpskog tritona je sličniji udvarnju kod T.vulgaris i T.montadoni nego kod Triturus cristatus. Polažu od 73-190 jaja odjednom ili 3-5 tokom nekoliko dana.
Na ukrajinskim Karpatima metamorfoza je u septembru, kasnije nego kod drugih tritona. Međutim, često se kod ove vrste larvena hibernacija i neoteničnost(celog života zadržavaju spoljašnje škrge). Neke populacije u planinama sadže uglavnom jedinke neotenične individue. Normalne individue, reproduktivnu sposobnost postižu u drugoj ili trećoj godini. Tokom neprekidnog razvoja larva proždire neverovatne mase mekušaca, Dafnija i vodenih insekata. Način ishrane je sličan kao i kod ostalih vrsta roda Triturus.

ANTROPOGENI UTICAJ I UGROŽENOST:
Hemijska zagađenja vodenih staništa kao i uništavanje prirodnog staništa ove vrste dovela su do smanjenja brojnosti populacije.
Često polaganje jaja u barama na seoskim putevima, dovelo je do velike smrtnosti embriona i larvi. Masovno sakupljanje tritona u svrhe izučavanja i nauke negativno se odražava na brojanost populacija. Nekada u Sovjetskom Savezu izuzetno negativan uticaj je imala ilegalna trgovina tritonima za potrebe terarijum amatera.

VRATI ME NA POČETNU STRANICU

©Napomena o autorskim pravima: Svi podaci i fotografije su isključivo za obrazovne svrhe. Umnožavanje za preprodaju ili druge komercijalne svrhe je zabranjeno bez prethodnog pismenog odobrenja nosilaca autorskih prava. Sva prava su zadržana.

© Copyright notice: All data and photos are for educational purpose only. Reproduction for resale or other commercial purposes is prohibited without prior written permission of the copyright holders. All rights reserved.